Dark tourism: is het verantwoord om winst te maken op dood en tragedie?

“Dark tourism” is niets nieuws, maar met de groeiende trend van social media wordt er weer flink discussie over gevoerd. De lokale toerisme industrie speelt in op de vraag naar dark tourism door toeristen rondleidingen te geven op plekken waar nare of zelfs lugubere dingen zijn gebeurd. Maar kan dit eigenlijk wel? Kunnen we deze activiteiten die gebaseerd zijn op dood en criminele gebeurtenissen bestempelen als verantwoord toerisme? In deze blog vertel ik meer over de donkere kanten van dark tourism en wat ik geloof dat er moet veranderen.

“Dark tourism? Ik weet niet eens wat dat betekent”

Dark tourism is een vorm van toerisme waarbij toeristen locaties bezoeken waar lijden en dood heeft plaatsgevonden. Dit kan zijn in een museum, attractie of tentoonstelling. Dus als je ooit in een oorlogsmuseum bent geweest (en wie niet) ben je een dark tourist! Sommigen mensen gaan echter een flinke stap verder in dark tourism. Zij baseren hun hele vakantie op het bezoeken van plaatsen die te maken hebben met dood en tragedie. Voor sommigen lijkt dit misschien een lugubere manier om hun vrije tijd door te brengen, voor anderen is dit de perfecte manier om van de gebaande paden te komen en dingen te ervaren die ongewoon zijn.

“In dark tourism is niets taboe en mensen houden hiervan” – David Ferries

Dark tourist Netflix documentaire

Om meer over dit fenomeen te weten te komen, maakte David Ferries een Netflix-documentaire over dark tourism. Hij reisde de wereld over om zogenaamde ‘dark tourism spots’ te bezoeken. Hij duikt niet erg diep in de motieven van dark tourists, maar geeft de kijker een interessant overzicht van de huidige dark tourism bestemmingen.

We zien bijvoorbeeld de lokale bevolking in Medellín (Colombia) geld verdienen met de terreur die Pablo Escobar heeft gecreëerd. In Mexico neemt David deel aan een extreme simulatietour van 6 uur, waarbij toeristen illegale immigranten kunnen worden die de Amerikaanse grens proberen te passeren. In Johannesburg fietst hij door de sloppenwijken onder leiding van de lokale bevolking om een kijkje te nemen in de levens van de armste zwarte gemeenschappen in Zuid-Afrika. Hij bezoekt ook verschillende toeristische nucleaire bestemmingen zoals Fukushima en Kazachstan, waar hij samen met andere dark tourists hoge straling trotseert met gevaar voor eigen leven.

Dark tourism: is het verantwoord om winst te maken op dood en tragedie?

Ethisch dilemma

Bovenstaande voorbeelden zijn slechts een selectie van de bestemmingen die David Ferries heeft bezocht, maar ze geven het concept van dark tourism duidelijk weer. David heeft een leuke manier om de populariteit van dark tourism uit te leggen: “Je denkt niet zoveel na over de impact totdat je er middenin zit’. Maar hoe ethisch verantwoord is dark tourism? En is het oké om te profiteren van duistere en verschrikkelijke gebeurtenissen die mensen pijn en lijden hebben veroorzaakt? En hoe zit het met de toeristen? Zijn ze op reis om meer te leren, om meer bewustzijn te creëren en na te denken wat er is gebeurd? Is het gewoon nieuwsgierigheid of willen ze pronken op social media? En als dit het geval is, is dat zo verkeerd?

Intenties

Persoonlijk vind ik dat er fundamenteel niets mis is met het bezoeken van dark tourism spots, zolang het maar met de juiste bedoelingen wordt gedaan. Er is een groot verschil tussen toeristen die reizen om meer te leren over de geschiedenis van een land en toeristen die dark tourism spots bezoeken om op social media te laten zien. Hetzelfde geldt voor tourontwikkelaars. Hoewel er genoeg touroperators zijn met een respectvolle benadering, zijn er ook bedrijven die een show creëren door gebeurtenissen te dramatiseren en door feiten en omstandigheden te verzinnen.

Dark tourism: is het verantwoord om winst te maken op dood en tragedie?

De donkere kant van social media

Tegenwoordig maakt social media het ons heel makkelijk om vakantiefoto’s te delen. Deze foto’s worden overal op het internet bekeken en gedeeld. Maar het probleem met het internet is dat meningen binnen een oogwenk worden gevormd. Dit betekent, dat als toeristen foto’s plaatsen van interessante dark tourism spots, er een grote kans is dat volgers geloven dat er verder niets is. Medellín? Drugsstad! Johannesburg? Sloppenwijken! In dit geval worden andere hoogtepunten van de bestemming over het hoofd gezien, waardoor toeristen zich massaal naar de donkere kant bewegen zonder rekening te houden met het adembenemende uitzicht, de moderne kunst of zelf het meest belangrijke: het dagelijkse leven van de lokale bevolking.

Wees een bewuste dark tourist

Als je van plan bent een dark tourist te zijn tijdens je volgende reis (en geloof me, dat is prima), zorg er dan voor dat je een bewuste dark tourist bent. Kijk rond, leer en vooral: respecteer de plek en de mensen die je rondleiden. Wees nieuwsgierig, stel vragen en kijk verder dan het gevoel van een tragedie. Op deze manier is er niets mis mee met het bezoeken van oorlogsgebieden, nucleaire sites en concentratiekampen, omdat ze de geschiedenis levend houden en leren wat er in het verleden is gebeurd. Tegelijkertijd zorgt dark tourism, wanneer het respectvol wordt uitgevoerd, voor inkomsten van de lokale bevolking. En dat is een goede zaak op zich!

Wanneer denk jij dat dark tourists (en diegene die het aanbieden) te ver gaan? Laat het me weten op Facebook of Instagram!

Follow Fair Sayari op Facebook

Follow Fair Sayari op Instagram